https://proton.me/blog/apple-lawsuit
Het is nieuws van 30-06-2025 maar lijkt me toch wel interessant .

Het App Store-beleid van Apple geeft onevenredig de voorkeur aan het bedrijfsmodel van het surveillancekapitalisme dat wordt gebruikt door bedrijven als Meta en Google en verankert daarom een online bedrijfsmodel dat routinematig de persoonlijke privacy van consumenten schendt. Alle ontwikkelaars moeten Apple een jaarlijkse vergoeding van $ 99 betalen om in de App Store te zijn, maar Apple neemt ook een korting van 30% op betalingen via iOS-apps, die gedwongen worden het betalingssysteem van Apple te gebruiken.

Het gaat weliswaar over de VS maar lijkt me interessant genoeg om het te delen hier.

Wat is in dit kader surveillancekapitalisme? Ik heb google wat werk laten doen, maar verder dan een containerbegrip kom ik niet. Het lijkt wel of ik een pamflet van antifa zit te lezen.

Volgens Duck ai/Claude 3.5 haiku:

Surveillance kapitalisme is een term die werd geïntroduceerd door de Harvard-hoogleraar Shoshana Zuboff en verwijst naar een economisch systeem waarbij:

1. Persoonlijke gegevens worden verzameld
- Bedrijven verzamelen grote hoeveelheden persoonlijke data
- Digitaal gedrag wordt continu geregistreerd
- Gegevens worden gezien als een handelswaar

2. Belangrijkste kenmerken
- Digitale platformen gebruiken algoritmen om gedrag te voorspellen
- Persoonlijke informatie wordt omgezet in winstgevende producten
- Gebruikers worden vaak niet volledig geïnformeerd over dataverzameling

3. Belangrijkste spelers
- Grote techbedrijven zoals Google, Facebook, Amazon
- Verzamelen gedetailleerde profielen van gebruikers
- Verkopen gepersonaliseerde advertentieruimte

4. Gevolgen
- Aantasting van privacy
- Manipulatie van gebruikersgedrag
- Toenemende economische ongelijkheid

Het systeem transformeert menselijke ervaring in marketingdata, waarbij de gebruiker het product wordt.

En volgens Perplexity:

Surveillancekapitalisme is een term die verwijst naar een nieuwe vorm van kapitalisme waarin bedrijven op grote schaal persoonlijke gegevens van mensen verzamelen, analyseren en verhandelen om gedrag te voorspellen en te beïnvloeden. Deze economische logica werd vooral uitgewerkt door Harvard-professor Shoshana Zuboff, die het fenomeen beschrijft als een "radicaal nieuwe marktvorm" waarin menselijke ervaringen worden omgezet in data en vervolgens als grondstof dienen voor commerciële doeleinden[1][5][6].

De kern van surveillancekapitalisme bestaat uit de volgende elementen:

- Eenzijdige toe-eigening van privégegevens: Bedrijven nemen zonder expliciete toestemming persoonlijke gegevens van gebruikers in bezit, vaak via digitale diensten en apparaten[3][6].
- Gedragsdata als handelswaar: Deze gegevens worden geanalyseerd om patronen in gedrag te ontdekken. De uitkomsten – gedragsvoorspellingen – worden verkocht aan adverteerders, verzekeraars, politieke partijen en andere partijen die geïnteresseerd zijn in het voorspellen of sturen van menselijk gedrag[3][5][7].
- Nieuwe markten: Er ontstaat een markt voor zogenaamde "prediction products" of "behavioral futures", waarin bedrijven handelen in voorspellingen van menselijk gedrag[1][5].
- Beïnvloeding en manipulatie: Het uiteindelijke doel is niet alleen voorspellen, maar ook het aanpassen van gedrag, bijvoorbeeld door gepersonaliseerde advertenties of subtiele sturing van keuzes en voorkeuren[2][5].

Volgens Zuboff vormt surveillancekapitalisme een fundamentele breuk met het klassieke kapitalisme. Waar het industriële kapitalisme natuurlijke hulpbronnen exploiteerde, exploiteert surveillancekapitalisme de menselijke natuur zelf: onze gedachten, gevoelens en gedragingen worden tot economische grondstof gemaakt[1][6][8]. Techbedrijven als Google en Facebook zijn hierin pioniers en hebben deze logica tot hun kern verdienmodel gemaakt[1][5][8].

Belangrijke gevolgen van surveillancekapitalisme zijn onder andere:

- Aantasting van privacy: Mensen verliezen het recht op een onbespied leven, omdat hun data voortdurend wordt verzameld en geanalyseerd[8].
- Ondergraving van autonomie: Door het manipuleren van voorkeuren en gedrag wordt de soevereiniteit van de consument aangetast, wat de basisprincipes van de vrije markt ondermijnt[2].
- Concentratie van macht: Bedrijven die deze data controleren, krijgen ongekende invloed over individuen en samenlevingen[4][7].

Samengevat: Surveillancekapitalisme is het economisch systeem waarin persoonlijke data van mensen zonder hun volledige bewustzijn of toestemming wordt gebruikt als grondstof voor winst, met als doel het voorspellen en beïnvloeden van gedrag op grote schaal[1][5][6].

Resources:

[1] https://en.wikipedia.org/wiki/Surveillance_capitalism
[2] https://www.mr-online.nl/welkom-in-het-tijdperk-van-het-surveillance-kapitalisme/
[3] https://www.wetenschappelijkbureaugroenlinks.nl/tijdschrift/winter-2019/surveillancekapitalisme-geniepige-handel-gedragsvoorspellingen
[4] https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/23/surveillance-kapitalisme-de-mutatie-van-het-kapitalisme-in-het-digitale-tijdperk/
[5] https://www.techtarget.com/whatis/definition/surveillance-capitalism
[6] https://haroonsheikh.nl/overige-artikelen/brainwash-gesprek-met-shoshana-zuboff-over-het-surveillance-kapitalisme/
[7] https://www.tijdschriftkarakter.be/surveillance-en-kapitalisme/
[8] https://www.onderwijsfilosofie.nl/the-age-of-surveillance-capitalism/
[9] https://www.dfbonline.nl/begrip/23426/surveillancekapitalisme

Dank voor de uitgebreide informatie.
Zoals ik in mijn eerdere reactie al schreef, dit zijn de containers die een term proberen te verklaren.
Waar ik naar op zoek ben, is de uitleg waarom Proton, gebruikmakend van dit begrip, Apple gaat aanklagen (voor wat?).
Ik kan nu niet inschatten of ik positief of negatief sta tegenover zo’n actie. In eerste instantie heb ik zoiets van, publiciteit zoeken, kijken of er wat geld los te trekken is en een poging om nieuwe klanten te trekken die vervolgens in het eigen (proton) ecosysteem worden getrokken. De schoorsteen moet ook bij hen roken, nietwaar?

ik was nieuwsgierig naar Proton en ik heb betaald voor de software en niets werkte en als je zelf naar de servicedesk van deze kloteklappers mail hoor je niets ! En dan een grote bek hebben over apple laat me niet lachen !

@paradijs:
Waar ik me aan stoor is dat je nogal vage verdachtmakingen dan wel karakteriseringen in je reacties zet.
Over antifa en een schoorsteen die moet roken. Het voegt niets toe dan jouw mening of visie op iets.
Dat is op zich prima maar daar gaat het item niet over.
Voor de redenen van Proton om mee te doen hoef je alleen hun verhaal maar te lezen inclusief verwijzingen.

en ik heb betaald voor de software en niets werkte en als je zelf naar de servicedesk van deze kloteklappers mail hoor je niets !

Ongefundeerd geklets mactom.
Ik gebruik al vijf jaar alle mogelijke apps van Proton en als ik iets heb komt er vrijwel altijd binnen 24 uur een reactie en meestal meteen een mail dat mijn klacht ontvangen is.
En hun software is gratis jij kloteklapper. Je betaalt als je meer faciliteiten wil.

Graag wat meer niveau in je reacties. Zo moeilijk is dat toch niet?

Inhoudelijk: ik begreep het in eerste instantie niet echt. Maar het argument van Proton is dat het privacy-vriendelijke bedrijven (Proton dus) geld kost bij Apple om hun klanten te bedienen via de App Store. En dat de 'surveillance capitalism' boeven (Facebook, Google) hun diensten gratis aanbieden en hun klanten daarmee aan zich binden, ten koste van de privacy.

Een vergezocht argument; dat zijn zaken die los van elkaar staan. Bovendien hebben FB en Google  ook eigen iOS apps en moeten aan dezelfde Apple App Store voorwaarden voldoen. Dat Proton een hekel heeft aan die bedrijven snap ik. Dat ze Apple verwijten teveel provisie te rekenen snap ik ook. Maar gooi dan niet alles op een hoop, dat geeft geen zuivere discussie. Ze verwijten Apple nog veel meer in hun pamflet trouwens, en daar staan wel een paar interessante punten bij.

Ik las het artikel van Proton en dacht ik meld het maar even. Hoe het verder verloopt wordt vanzelf duidelijk.
Proton’s grote doel is een veiliger internet, dat dragen ze al uit zolang ik ze ken.

Apple en de Chinese VPN-verwijderingen

Ter herinnering: in juli 2017 was de digitale gemeenschap in rep en roer toen Apple voor de druk van de Chinese overheid boog en onder meer ExpressVPN, NordVPN en OpenVPN uit de App Store verwijderde. Apple gaf toen aan dat ze sommige VPN-toepassingen uit China moesten verwijderen omdat deze niet voldeden aan de eisen van de Chinese toezichthouder. Het punt is dat Apple hier min of meer proactief als "poortwachter" voor de Chinese overheid fungeerde, zonder dat die overheid er zelf veel voor hoefde te doen.

Censuur en Apple’s restricties op app omschrijving

Begin 2020 schreef Proton in zijn app-beschrijving dat de toepassing "toegang tot geblokkeerde, gecensureerde websites kan verlenen". Apple weigerde de ProtonVPN-app te publiceren in de App Store en eiste dat Proton het woord "censuur" uit de omschrijving haalde.

Een soortgelijke situatie speelde zich af in 2023, toen Apple uit de Russische App Store diverse VPN-apps verwijderde onder een vergelijkbare reden.

Rusland versus Google en Apple

Zeker bij Rusland is het contrast tussen Apple en Google pijnlijk. Apple danste bijna klakkeloos naar de pijpen van Poetin en voldeed zonder veel tegenstand aan de Russische wetgeving. Google daarentegen reageerde veel terughoudender.

In maart 2022 kreeg Google een bevel van de Russische overheid om bepaalde VPN-apps ontoegankelijk te maken, maar Google reageerde niet. Pas na anderhalf jaar gaf Google gedeeltelijk toe, waarbij Russische gebruikers die zich buiten Rusland bevinden alsnog VPN-apps konden downloaden. Bij Apple is dat onmogelijk; zij maken geen onderscheid en blokkeren de apps in de hele store.

De zin van Alternatieve appstores

In zowel China als Rusland bestaan er alternatieve appstores die zonder veel publiciteit wel toegang bieden tot de verboden VPN-apps. Dat maakt het Apple-model met één centrale store kwetsbaar. In China en Rusland zijn er op het Android platform alternatieve App Stores die de geblokkeerde toepassingen alsnog beschikbaar stellen, zonder dat Google daar zijn vingers aan hoeft te branden. In het geval van China overigens, stelde Google reeds in 2010 dat het geen zin had in de Chinese inmenging en stopte het deels met diens activiteiten in China.

Apple’s geschiedenis met autoritaire regimes

Apple heeft een dubieuze geschiedenis als het gaat om weerstand tegen overheidsdruk. In 2018 werden iCloud-data gescheiden en opgeslagen in Chinese datacenters. Tijdens de Hongkong-protesten in 2019 verwijderde Apple de app HKMap.live. In 2021 haalde Apple vlak voor de Russische verkiezingen de app van oppositieleider Alexei Navalny uit de Russische App Store, waardoor diens bereik beperkt werd. Ook tijdens de Russische inval in Oekraïne werd bijvoorbeeld Telegram tegengewerkt. Er zijn nog veel meer voorbeelden.

Apple versus Google: verschil in weerstand tegen overheidsdruk

Wat opvalt is dat Apple vaak weinig tot geen weerstand biedt bij dergelijke verzoeken. Google geeft doorgaans niet zomaar toe, maar probeert eerst tegenwicht te bieden. Zoals eerder geschreven: na de sterke druk in China besloot Google bijvoorbeeld in 2010 het land te verlaten, een keuze die Apple niet maakte.

Dus hoewel Apple een beter beveiligd ecosysteem biedt, is Google op het gebied van verzet tegen autoritaire regimes toch de partij die zich minder snel neerlegt bij eisen.

Proton’s kritiek is niet zonder reden

Kortom, ik ben van mening dat Proton niet zonder reden roept wat het roept. Zij wijzen terecht op de gebrekkige weerbaarheid van Apple. Zeker gelet op de strijd die Proton onder andere en diens eigen thuisland voert.

Zwitserland en de strijd om privacy

Vergeet tot slot ook niet dat Proton ook in eigen land (Zwitserland). Bij de Zwitsers wordt momenteel namelijk eenzelfde gevecht gevoerd als in de rest van Europa en de Wereld: een ruk naar rechts en het inperken van bepaalde (burger)rechten. Zo wordt momenteel gewerkt aan een nieuwe Post- en Telecomwet, alwaar de nieuwe aanpassingen ondernemingen als Proton dwingen tot het opslaan van Metadata (voor lange tijd), een verplichting afdwingen van de identificatie van klanten, real-time monitoring van internetverkeer bedingen en meer ...

CEO Andy Yen sprak zich openlijk uit over dit wetsvoorstel en noemde dit een grove schending van de privacy van burgers, waarbij hij de vergelijk trok met Rusland waarbij hij vindt dat hiermee Zwitserland in een keer op nagenoeg gelijke voet komt te staan als een Rusland. Verder stelt Proton dat de wet Zwitserland's "merknaam" als neutrale, veilige haven voor privacy gerichte ondernemingen schaadt.

Kortom, als ik eerlijk ben, vindt ik eigenlijk niet zozeer dat Proton geen recht van spreken heeft, maar eigenlijk Apple wijselijk zijn mond dient te houden. Want in dit specifieke opzicht is een typische Amerikaan: veel geblaat over een onderwerp, maar als je diep kijkt onder motorkap, weinig wol ...

En gelet op recente uitspraken en handelswijzen van Microsoft, Apple, maar ook Meta, Alphabet, Amazon, Tesla met nog een rits aan non tech bedrijven, durf ik inmiddels te spreken van een "Amerikaanse ziekte". Te weten: de werkelijkheid bespelen en weerspiegelen op een niveau welk zo als voorbeeld in diverse sinistere periodes en censuuragentschappen van weleer hun schoolboeken had kunnen staan.

Dus Proton heeft hier mijn steun.

Hoi allemaal,

Dank voor de uitgebreide reacties en meningen. Vooral de schrijfsels van doctor_apple en van Boiing brachten me meer verder in mijn meningsvorming. En plat gezegd gaat die verder op wat ik al eerder schreef. Proton beschermt het eigen USP (de schoorsteen moet ook roken) en gaat daarom blijkbaar (ook) Apple aanklagen met een mistige redenatie.
Of, wat tot nu toe onderbelicht is, heeft Proton wetenschap dat Apple de andere groten (Microsoft/Amazon/Google) nog eens bevoordeelt ten opzichte van de kleineren. Het kan allemaal in de strijd om zo veel mogelijk (betalende) consumenten/bedrijven binnen te hengelen.

Te impulsieve reactie verwijderd die tevens niet voldeed aan mijn eigen standaarden.