... nu zetten ze bij waardeloze films/series van tevoren de mogelijkheid om recensies te plaatsen gewoon maar uit ...
Ach ja, het is inmiddels historisch verdedigbaar om te erkennen dat bepaalde mechanismen vandaag beginnen te rijmen met eerdere perioden van democratische erosie. Niet de openlijke censuur, maar de geleidelijke delegitimisering van onafhankelijke media, het inzetten van toegang en regulering als drukmiddel, en het normaliseren van vijandige retoriek tegenover kritische stemmen doen denken aan processen die we uit de geschiedenis kennen.
En daar hoort ook het mechanisme van "het zwijgen opleggen" bij.
Erger nog: we hebben nu "logboeken" waar je bent geweest ten tijde van het inloggen, op welk tijdstip, met welk toestel, soms zelfs met welke (e)simkaart je verbonden was, in bepaalde gevallen waar je die dag nog meer online bent geweest, gelinkt aan het (pro of anti regering) bericht of like.
Dat is een database van formaat. Koppel daar Larry Elliso's database technologie, met Ellison's betoog dat het echte strategische voordeel van AI analyses op data ligt bij het verzamelen van private, bedrijfs and overheids gegevens, dan zou er op z'n minst een alarmbel af moeten gaan.
Juist omdat deze verschuivingen vaak incrementeel en juridisch betwistbaar zijn, vormen zij geen breuk maar een verschuiving, en precies daarin schuilt hun gevaar. Geschiedenis herhaalt zich zelden letterlijk, maar zij waarschuwt vaak door echo’s.
Vanaf 1933, onder het toezicht van Joseph Goebbels’s Reichsministerium für Volksaufklärung und Propaganda (RMVP), was er natuurlijk weinig ruimte voor kritiek. Maar, niet alles was een "binaire" nul of een, oftewel leven of dood. Er waren genoeg kritische geluiden, vooral van onafhankelijke journalisten. Maar, ongewenste geluiden werden toen al, buitengesloten of ... "gefilterd". We zijn, hoewel sommigen het betwisten, nog behoorlijk verwijderd van de NSDAP en de jaren dertig.
Maar, er meer parallelen met andere, alsook huidige tijden en regimes, want wat in de VS gebeurt rijmt in bepaalde gevallen met de jaren 1930 in Duitsland, maar in bepaalde gevallen nog veel meer met het Russische en Chinese model.
En die laatste modellen, baren mij (mogelijk) meer zorgen. Om de dood eenvoudige reden, dat deze (in enkele gevallen) "slimmer opgezet zijn", dan de "zwart/wit" en daarmee opzichtigheid van de NSDAP.
In Rusland is er een sterke invloed van de staat, maar denk aan het "criminaliseren" van "extremistische uitingen", of het ondermijnen of in diskrediet brengen van "sleutelfiguren" of "vadertje staat".
Regimes voeden zich met onvrede en haat in de vroege jaren, zeg maar “ten tijde van het ontstaan”, en vaak genoeg hoor je het geluid “Wir haben es nicht gewusst” of “Лучше дьявол, чем Ленин” (nog liever de duivel dan Lenin), maar bijna altijd: later, of eigenlijk: te laat. Maar dat waren vaak de geluiden van de grote-stadsintellectuelen, liberalen, soms kunstenaars, en andersdenkenden… de rest zweeg, of probeerde te overleven.
En het mooie van dit hele mechaniek? Ik hoor de echo al deze ochtend: “Dokter Apple *zucht* het gaat hier ‘enkel’ om het uitzetten van kritiek, niet om wereldpolitiek.” Waarop de dokter op zijn beurt zucht, een zucht zo droog dat je zou zweren dat hij de laatste adem van een vergiftigde revolutie inhaleert, en denkt:
"Ah, het is slechts een spelletje met messen.
Wie wint, of liever ...,
wie blijft ongeschonden?"
Fijne Zondag allemaal!