geplaatst door: Robert
https://www.macfreak.nl/modules/news/images/AppleCreatorStudio-icoon.jpg
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
Op 28 januari zal Apple een nieuw abonnement voor een aantal creatieve apps lanceren onder de naam Apple Creator Studio. Daarin vinden we Final Cut Pro, Logic Pro, Pixelmator Pro, Motion, Compressor en MainStage en nieuwe AI-features en premium content in Keynote, Pages, Numbers en Freeform.

Keynote, Pages, Numbers en Freeform vallen bij deze dus ook onder de 'creatieve apps', de standaard-versies daarvan blijft dus wel gewoon gratis, zoals het nu is.


Pixelmator Pro zal in dit abonnement voor het eerst beschikbaar komen voor iPadOS, wat tegelijk ook het einde betekent voor de al bestaande Pixelmator-app voor iOS, die zal geen updates meer krijgen.

Bij het abonnement op Apple Creator Studio is het mogelijk om Delen met Gezin te gebruiken, waardoor maximaal zes gezinsleden alle apps en content van Apple Creator Studio kunnen gebruiken. Heb je geen zin in een abonnement, de al bestaande Pro-apps blijven ook allemaal te vinden als eenmalige aankoop in de Mac App Store.

Dat zijn:


Voor Pixelmator Pro betekent dit dat deze app volledige ondersteuning krijgt voor de Apple Pencil en natuurlijk ook voorzien is van een interface die helemaal voor het besturen met een vinger is geoptimaliseerd. Dit is trouwens ook de enige van al deze apps dat een Liquid Glass design heeft meegekregen.

Mogelijk speelt daarbij mee dat alle voorgenoemde apps ook nog onder macOS 15 Sequoia draaien (veel Pro-gebruikers hebben de upgrade naar Tahoe tot nu toe aan zich voorbij laten gaan).

De complete suite van Apple Creator Studio bestaat dus uit de volgende apps:

  • Final Cut Pro voor Mac en iPad
  • Logic Pro voor Mac en iPad
  • Pixelmator Pro voor Mac en iPad
  • Motion voor Mac
  • Compressor voor Mac
  • MainStage voor Mac
  • Keynote voor Mac, iPad en iPhone
  • Pages voor Mac, iPad en iPhone
  • Numbers voor Mac, iPad en iPhone
  • Freeform voor Mac, iPad en iPhone

Extra mogelijkheden

In Numbers, Pages en Keynote krijg je met een Apple Creator Studio-abonnement een Content Hub met royaltyvrije foto's, premium sjablonen, thema's en meer. Terwijl je in In de Pixelmator Pro-app op de Mac en iPad als abonnee van Apple Creator Studio bijvoorbeeld toegang krijgt tot een nieuwe Warp-tool voor het verdraaien en vormgeven van afbeeldings-lagen.

Heb je zowel de Creator Studio- als de eenmalige aankoopversies op je Mac geïnstalleerd, dan zullen de Creator Studio-versies volgens Apple “unieke pictogrammen” hebben, zodat ze duidelijk te onderscheiden zijn. Waarschijnlijk zijn dat de iconen hieronder.

https://www.macfreak.nl/modules/news/images/zArt.AppleCreatorStudioApps.jpg
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’

klik of tap voor een grotere versie

Apple Creator Studio is vanaf woensdag 28 januari verkrijgbaar voor € 12,99 per maand of € 129,- per jaar. Alle nieuwe abonnees komen in aanmerking voor een gratis proefabonnement op Apple Creator Studio van één maand. Bij aankoop van een nieuwe Mac of in aanmerking komende iPad kom je waarschijnlijk aanmerking voor drie maanden gratis Apple Creator Studio.

Daarvoor moet deze nieuwe Mac of iPad bij Apple of een erkende Apple reseller worden gekocht. Verder moet een iPad minimaal 6 GB geheugen hebben en voorzien zijn van een A16- of A17 Pro-chip of chip uit de M-serie.

De gratis versies van Keynote, Pages, Numbers en Freeform blijven beschikbaar en worden gewoon nog steeds meegeleverd met elke nieuwe iPhone, Mac en iPad.

Wil je nog meer details, het persbericht over Apple Creator Studio is hier te vinden en de algemene pagina van Apple Creator Studio vind je hier.


met dank aan forumlid ‘tomubuntu’, die dit als eerste meldde

Klik hier voor informatie over het onder de aandacht brengen van producten of diensten op MacFreak.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 10:51    reactie #1
geplaatst door: orange
Welke kleuterschool hebben ze de opdracht gegeven om die iconen te ontwerpen?

Scherm­afbeelding 2026-01-13 om 19.39.32.jpg Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’


Ja, kom maar; je mag ALLE kleurtjes gebruiken!!  :happy:
Sinds 12-01-1963.
Hobby > Music in Motion: www.drumcorpsinprogress.nl
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 10:51    reactie #2
geplaatst door: Franky2002
Yeah, hier fronsten mijn wenkbrauwen ook eventjes van.
Nog even en Apple is Mickeysoft voorbij in wansmaak.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 10:52    reactie #3
geplaatst door: Franky2002
Betekent dit dat als ik van OS Sequoia naar OS Tahoe of (later) nieuwer ga, mijn huidige gratis Pages, Keynote en Numbers kwijtraak en dan moet gaan betalen?
Nog een reden om te blijven zitten waar ik zit.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 10:52    reactie #4
geplaatst door: puk1980
Betekent dit dat als ik van OS Sequoia naar OS Tahoe of (later) nieuwer ga, mijn huidige gratis Pages, Keynote en Numbers kwijtraak en dan moet gaan betalen?
Nog een reden om te blijven zitten waar ik zit.
Nee.

Citaat
Supercharge productivity with premium content in Keynote, Pages, Numbers, and Freeform.

Premium content and features in Freeform are not currently available and are expected to be included in the Apple Creator Studio subscription later this year.
Mijn guestimate: extra betalen voor AI geneuzel.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 10:53    reactie #5
geplaatst door: Seagram
Hoop inderdaad niet dat dit gaat betekenen dat in de toekomst moet gaat betalen voor Keynote, Pages, Numbers en Freeform. Maarja bij Microsoft zit ook alles achter een betaalmuur dus het zou mij niks verbazen.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 10:53    reactie #6
geplaatst door: Ome Kor
Mijn guestimate: extra betalen voor AI geneuzel.
Inderdaad al die apps zijn opgeleukt met AI-functies en je betaald voor Content Hub, hier vind je plaatjes van hoge kwaliteit of je kunt ze zelf genereren.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 12:38    reactie #7
geplaatst door: DirtyMay
Wat als je niet op die hele reutemeteut zit te wachten, maar slechts behoefte hebt aan één enkele, volwaardige app als bvb Pixelmator Pro ?

Oké, ik weet het, voorlopig is er nog niets aan de hand.

Maar toch vrees ik een kwalijke evolutie.
Een evolutie à la Adobe.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 14:55    reactie #8
geplaatst door: iSan
Affinity heeft precies hetzelfde. Hun 'all-in-one' app Affinity is gratis, maar wil je ai functies, dan moet je even jaarabonnement aftikken. Ongeveer in dat prijssegment.

btw, wat zijn de nieuwe iconen afgrijnselijk!  :crazy:
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 15:40    reactie #9
geplaatst door: GeorgeM
Ik vind die prijsstelling van Affinity prefect, en ook logisch, waarom zouden die AI-functies ook gratis moeten zijn?

Wat betreft Apple Creator Studio, ik hoop dat Apple het laat zoals het nu is, dus ook de mogelijkheid om voor de apps apart te betalen in stand houden. En nu maar hopen dat de gratis versies van Pages, Numbers en Keynote ook nog doorontwikkeld worden.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 17:02    reactie #10
geplaatst door: eoms
Uit het persbericht:

Versies van Final Cut Pro (€ 349,99), Logic Pro (€ 229,99), Pixelmator Pro (€ 59,99), Motion (€ 59,99), Compressor (€ 59,99) en MainStage (€ 34,99) zijn als eenmalige aankoop verkrijgbaar in de Mac App Store.

Gratis versies van Keynote, Pages, Numbers en Freeform blijven beschikbaar en worden meegeleverd met elke nieuwe iPhone, Mac en iPad.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 17:17    reactie #11
geplaatst door: iSan
Ik vind die prijsstelling van Affinity prefect, en ook logisch, waarom zouden die AI-functies ook gratis moeten zijn?

Mee eens. Binnenkort probeer ik het een maand uit. Kijken wat canva echt kan leveren.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 17:37    reactie #12
geplaatst door: doctor_apple
Jippie  :dozingoff: ...

Alweer een abonnement erbij  :dozingoff:

En dan die iconen ...  :confused:

Weet je wat ... Laat maar  :sad:

Ongetwijfeld zal wel weer een hele horde aan gebruikers heel gelukkig zijn met de huidige Look & Feel, en is dit de sectie: "verloren oude l*llen der Apple gemeenschap" ...
Windows inmiddels verloren als platform, macOS begint - voor mij persoonlijk - ook meer en meer die kant op te gaan, ach ja, dan blijft er Linux over ... Niet ideaal, maar iig kun je daar nog schaamteloos terug naar een emulatie van een oude MacOS Look & Feel. "Zoals het vroegah was".  :dozingoff:

Zegmaar, het "Apple Bejaardenhuis". Dus ... *ongemakkelijke stilte* *diepe zucht* laat maar ... Abonnementen it is.

I guess they couldn’t beat them, so they joined the subscription bandwagon  :boring:
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 17:57    reactie #13
geplaatst door: Cesar
Ik vind het dan eerder een vreemd samen raapsel. Wat is een fotograaf nu met logic pro en motion etc.
Pixelm
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 18:00    reactie #14
geplaatst door: WimvanD
Vind de iconen wel mooi.
Ga abo niet nemen.
Voor fotobewerking kan niets aan Lightroom + Photoshop
Wil ik een filmpje monteren is er het gratis Davinci
Numbers en Pages voldoen ruimschoots in de gratis versie.
Rest heb ik ook niet nodig.
MacStudio (M4 Max 2025)  iPhone 15 ProMax  iPad Pro 13" M4 2025 -   Apple TV4k x2   Homepod Mini
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 18:01    reactie #15
geplaatst door: Cesar
Ik vind het dan eerder een vreemd samen raapsel. Wat is een fotograaf nu met logic pro en motion etc. Het is eerder iets voor algemene content creators die wat van alles nodig hebben.

Wat is een muziek maker met Pixelmator pro?

Pixelmator pro mag dan wel een heel fijn programma zijn maar ik denk toch niet dat je het kan vergelijken met photoshop.

Photomator zit er ook niet in. Mochten ze Aperture terug eens tot leven brengen zou ik nog zeggen mmhhmm.

Sinds overname van Pixelmator pro geen updates meer.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 18:32    reactie #16
geplaatst door: HCvP
Sinds overname van Pixelmator pro geen updates meer.

Dit is in ieder geval niet waar, zie o.a. dit nieuwsbericht, op 1 juli 2025. De laatste update dateert van twee maanden geleden.

Pixelmator Pro kan niet alles wat Photoshop kan, maar dat hebben de veel gebruikers ook niet nodig. Ik kan er in ieder geval prima mee uit de voeten.

Dat abonnement is overigens wel een hele verzameling verschillende app's, maar dan kun je creatief ook helemaal los.  :wink:
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
14 januari 2026 - 23:11    reactie #17
geplaatst door: nnsa
Volgens MacRumors krijgt Pixelmator Classic zowel op Mac als iDevices geen updates meer.

Citaat
Apple Says 'Pixelmator' App on iOS Will No Longer Receive Updates: Alongside the news that Pixelmator Pro is coming to the iPad, Apple has confirmed that the more basic Pixelmator app for the iPhone and iPad will no longer be updated. From the Pixelmator Pro page on Apple's website: Pixelmator Classic for iOS, released in 2014 as a companion app to the now-discontinued Pixelmator Classic for Mac, provides basic image editing features such as cropping, color adjustments, and effects.
Ⓒnnsa(i)-2025
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
15 januari 2026 - 11:34    reactie #18
geplaatst door: Seagram
Photomator (het alternatief voor Lightroom) ontbreekt volledig in het abonnement.
Mijn theorie is dat Apple van plan is de losstaande app te schrappen en de functies ervan geleidelijk te integreren in de standaard Foto's-app op iOS en macOS.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
15 januari 2026 - 12:11    reactie #19
geplaatst door: DirtyMay
Zou ideaal zijn.
Maar Apple anno 2026 kennende  . . .
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
16 januari 2026 - 09:52    reactie #20
geplaatst door: Ome Kor
Wat als je niet op die hele reutemeteut zit te wachten, maar slechts behoefte hebt aan één enkele, volwaardige app als bvb Pixelmator Pro ?
Inderdaad, als ik alleen een krachtige Numbers wil, dan is het onzin om de hele bundel te nemen. Ik heb niks aan Final Cut en Logic. Verder is het de vraag wat er met de gratis versies van Numbers en Keynote gaat gebeuren. Staat de ontwikkeling nu stil, of alleen bugfixes? Geen nieuwe functies meer?
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
16 januari 2026 - 10:09    reactie #21
geplaatst door: iSan
Denk je dat Steve dit leuk had gevonden? Nog meer graaien, in plaats van belevenis bij de gebruiker op 1 te zetten, iets wat hij zo heilig vond, je haalt het product uit de doos en it works. En niet: 'oh... okeejj, ik moet dus abonnement afsluiten als ik alleen Numbers 'Pro' wil gebruiken...? Nee dat ga ik niet doen, wat is gratis alternatief?'

Het doet mij denken aan oudere Windows-tijd dat als je het product uit de doos haalde, je dan eerst even apart gekochte Norton Anti-Virus moet installeren, voordat je kunt genieten van je aankoop. Dit is niet zoals het hoort en we sponsoren Apple al meer dan genoeg met hun bestaande diensten en premium prijzen.

PS het wordt wel tijd dat ik eens gratis Davinci Resolve ga proberen in plaats van iMovie, de ontwikkelingen rond iMovie staat al jaren stil. Meer tips?
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
16 januari 2026 - 11:24    reactie #22
geplaatst door: GeorgeM
Denk je dat Steve dit leuk had gevonden? Nog meer graaien, in plaats van belevenis bij de gebruiker op 1 te zetten, iets wat hij zo heilig vond, je haalt het product uit de doos en it works. En niet: 'oh... okeejj, ik moet dus abonnement afsluiten als ik alleen Numbers 'Pro' wil gebruiken...? Nee dat ga ik niet doen, wat is gratis alternatief?'
Hmm, ik heb Steve Jobs er nooit op kunnen betrappen dat hij vies was van winst-maximalisatie...

Verder werkt het toch nog steeds 'out of the box'?
Alleen krijgt de power-user nog meer functies met 'Numbers Pro'.
Ik zie het probleem eerlijk gezegd niet.
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
16 januari 2026 - 12:23    reactie #23
geplaatst door: doctor_apple
Zichtbare maar ontoegankelijke opties zijn geen neutraal ontwerp

Wat mij stoort aan de opmars van het abonnementsmodel in apps is niet alleen de prijs. Het probleem zit dieper, namelijk in de psychologische vorm van de software zelf. Veel moderne apps tonen alle functies, knoppen en mogelijkheden, om je pas op het moment van gebruik tegen een betaalmuur te laten lopen. Dat is geen neutrale ontwerpkeuze. Een zichtbare maar ontoegankelijke optie voelt voor het brein niet als afwezig, maar als ontzegd.

Psychologisch sluit dit aan bij het effect van onafgemaakte handelingen: taken die je begint maar niet mag afronden blijven mentaal actief. Ze trekken aandacht, veroorzaken spanning en vragen om “oplossing”. Dat mechanisme wordt hier onbedoeld uitgebuit door het verdienmodel.

ADHD en het probleem van onderbroken focus

Voor neurotypische volwassenen is dit vooral irritant: een keer verkeerd klikken, zuchten en doorgaan. Voor mensen met ADHD werkt het anders. ADHD-hersenen zijn extra gevoelig voor onderbroken belonings- en aandachtslussen. Je bent net op gang, de focus zit goed, en dan word je abrupt gestopt door een betaalprompt.

Die onderbreking verdwijnt niet vanzelf. De onafgemaakte taak blijft cognitief “openstaan”, waardoor focus versnipperd raakt en frustratie toeneemt. De app verandert zo van een hulpmiddel in een bron van constante cognitieve ruis. Voor veel ADHD’ers betekent dit bovendien dat ze sneller betalen, niet omdat ze het willen, maar om van de constante mentale prikkel af te zijn.

ASS en de botsing met onduidelijke regels

Bij mensen op het autismespectrum ligt de gevoeligheid anders, maar de impact is minstens zo groot. Veel mensen met ASS benaderen software als een logisch systeem met vaste regels. Een interface is voor hen geen suggestie, maar een belofte. Als een knop zichtbaar is, hoort die knop bij het systeem en zou hij moeten werken.

Wanneer die knop pas na een klik onbruikbaar blijkt omdat hij achter een betaalmuur zit, ontstaat stress. Niet omdat men niet begrijpt dat dingen geld kosten, maar omdat de logica van het systeem niet klopt. Het systeem zegt A en doet B. Dat leidt tot wantrouwen en vermijding van de software, of tot extreem voorzichtig gedrag waarbij nauwelijks nog wordt geklikt.

Kinderen en onvrijwillige conditionering

Bij kinderen wordt het probleem nog scherper. Kinderen begrijpen verdienmodellen niet en nemen interfaces letterlijk. Als er een knop is, hoort die te werken. Herhaaldelijk tegen betaalmuren aanlopen leert hen niet hoe economie werkt, maar normaliseert frustratie en leert impliciet dat vooruitgang wordt gekocht. Dat is geen bewuste les, maar conditionering. En het gebeurt in omgevingen die kinderen niet zelf hebben gekozen en waar ze zich niet echt aan kunnen onttrekken.

Apple en de breuk met de eigen traditie

Apple profileerde zich jarenlang als het bedrijf dat producten verkocht, geen druk, geen aandachtskaping, geen psychologische spelletjes. Je betaalde één keer en kreeg een gereedschap dat je met rust liet.

De huidige verschuiving, ook bij creatieve apps, voelt als een breuk met die filosofie. Het is moeilijk dit los te zien van het succes van Apple’s Services-divisie in de afgelopen kwartalen. Van buitenaf lijkt dit minder een gebruikersgerichte keuze, en meer een logische stap in omzetoptimalisatie.

Software is nooit cultureel neutraal

Software leert mensen, vooral kinderen, hoe de wereld werkt zonder dat dit expliciet wordt gemaakt. Wanneer elk gereedschap impliciet communiceert dat toegang tijdelijk is, vooruitgang gehuurd wordt en frustratie verdwijnt zodra je een abonnement afsluit, dan is dat geen neutrale boodschap. Het weerspiegelt een zeer specifieke, westerse, laat-kapitalistische en grotendeels Amerikaans gedreven opvatting van wat “normaal” economisch gedrag is.

Think Different was ooit geen slogan, maar een uitgangspunt

Apple werd groot met het idee dat technologie bedoeld was voor mensen die anders denken en anders werken. Think Different was geen marketinglaagje, maar een erkenning dat creatieven, filmmakers, wetenschappers, kunstenaars, fotografen, kritische denkers en ook veel docenten niet binnen het gemiddelde passen. Opvallend genoeg is dat precies de groep die vandaag vaak valt binnen wat we het autismespectrum of ADHD noemen.

Niet anders als mens, wel anders bedraad

De autistische gebruiker, de ADHD’er en de neurodivergent in bredere zin is ironisch genoeg niet “anders” in morele of culturele zin. Deze groep denkt anders en is anders bedraad. Dat vraagt om software die voorspelbaar is, helder blijft en geen onnodige cognitieve spanning veroorzaakt.

Juist daarom raken interfaces die werken met onafgemaakte taken, verborgen grenzen en psychologische druk deze gebruikers het hardst. Voor veel ADHD’ers en autisten betekent dit bovendien dat ze sneller betalen, niet omdat ze het willen, maar om van de constante mentale prikkel of frustratie af te zijn.

De kerngebruikers raken uit beeld

Wanneer ontwerpkeuzes steeds meer draaien om aandacht vasthouden en conversie optimaliseren, raken juist die gebruikers uit beeld die Apple ooit groot maakten. Creatieven en denkers aan de randen van het gemiddelde haken als eersten af wanneer software hun denkproces onderbreekt in plaats van ondersteunt.

Als Apple trouw wil blijven aan zijn eigen geschiedenis, dan betekent inclusiviteit meer dan zichtbare identiteit en marketing. Dan betekent het ook rekening houden met andere manieren van denken, waarnemen en verwerken.

Langzame verschuiving naar abonnementen

Ook al zijn het kleine stapjes, en zijn we nog niet zover als in het hierboven geschetste scenario, het langzaam laten verdwijnen van “perpetual licenses” en de opmars van maandelijkse bijdragen laten wel een duidelijke richting zien. Het gebeurt in slow motion, zodat het niet te opzichtig wordt en niet te veel pijn doet, maar bezien vanuit een lange-termijnstrategie is het gewoon een manier om het doel te bereiken: de gebruiker steeds vaker aan abonnementen te binden, ongeacht wie hij of zij is of hoe hij of zij denkt.

Het echte DNA van Think Different

Wat ooit een bedrijf was dat de status quo uitdaagde en anders durfde te denken, is stilaan verworden tot een geldmachine, een hoofdrolspeler die grote broer faciliteert en vooral vergeten lijkt uit welke huize het kwam. Voor de mensen die het ooit nodig hadden – de anders bedrade denkers, de neurodivergenten – voelt dat als een dikke middelvinger.

Inclusiviteit stopt niet bij identiteit of vlaggetjes. Apple’s slogan Think Different werkte ooit omdat het ging om mensen die anders denken en anders werken. Als dat principe verloren gaat aan psychologische trucs voor abonnementen, dan raakt Apple het fundament van wat het ooit groot maakte kwijt.

Doctor :apple:


__
Disclaimer:

de oorspronkelijke text is door "een AI" gehaald, met de volgende prompt: "Corrigeer interpunctie, verwijder de gebruikelijke eigenaardigheden, zoals het gebruik van drie punten ..., kort de paragrafen in, zonder af te doen aan de context. UITDRUKKELIJKE REGEL: voeg geen informatie toe, herschrijf geen volledige zinnen of texten, het gaat hier enkel om interpunctie, grammatica, spelling en het inkorten van de text. BELANGRIJKE EN ENIGE UITZONDERING OP DE REGEL: Formuleer tussenkopjes opdat de leesbaarheid van het lange betoog enigszins behapbaar wordt voor "den gewone mensch". "
Apple komt met abonnement voor ‘creatieve apps’
17 januari 2026 - 14:38    reactie #24
geplaatst door: Appelflap
Een trieste, maar wel enigszins te verwachten evolutie.
Adobe, Microsoft, nu Apple ...

Affinity was een mooi alternatief voor Adobe en was gewoon eenmalig te kopen.
Nu is de software op de Apple App store verdwenen.

Ik weet niet hoe het zit met pages en numbers en wat hiermee in de toekomst gaat gebeuren, maar ik denk dat ik toch maar eens ga kijken naar open source software zoals Libre office.