Voordat Apple Siri AI in de EU wilde lanceren werd geprobeerd om er uit te komen met de Trusted System Agent, een soort tussenpersoon waarmee virtuele assistenten veilig toegang zouden krijgen tot dezelfde functies en mogelijkheden als Siri AI voor apparaten in de EU.

Sindsdien zijn er constructieve gesprekken tussen Apple en de EU, maar waar die toe gaan leiden is nog niet duidelijk.


Tegelijkertijd heeft Google binnen Android een compleet andere strategie gevolgd: dat is uitgebracht met de eigen Gemini AI-assistent, waarbij Google dus eigenlijk lak had aan de regels van de EU. Het antwoord van de EU is een deadline en een uitwerking van alle eisen in de guidance to Google for AI interoperability on Android and sharing of Google Search data under the Digital Markets Act.

Daaruit blijkt dat de eisen van de EU eigenlijk neerkomen om een gelijk speelveld voor alles en iedereen en op alle gebieden. Dat klinkt op het eerste gezicht misschien erg redelijk, maar het betekent eigenlijk dat mobiele besturingssystemen nog opener worden dan die voor de desktop. En omdat mobiele apparaten nòg veel meer van alles wat we doen registreren, lijkt dit helemaal niet te verenigen met Apple. Nu niet, en in de toekomst eigenlijk ook niet.

Hieronder een lijst van aantal dingen die ‘open’ moet zijn:

• Hardwareknoppen bedienen (om de assistent te activeren).
• Alles op het scherm vastleggen, vanuit elke app.
• Schijnbaar onbeperkte toegang tot microfoons, camera’s en andere sensoren op het apparaat.
• Onbeperkte werking op de achtergrond. AI-assistenten van derden moeten op elk gewenst moment en zo lang als ze willen op de achtergrond mogen draaien.
• Hun eigen audiomodellen uitvoeren op de digitale signaalprocessor, zodat ze te allen tijde kunnen luisteren naar hun eigen aangepaste activeringszinnen/trefwoorden, dus variaties op ‘Hé Google’.
• Google moet gelijktijdige toegang tot altijd actieve trefwoord-detectie toestaan. Dus als je Claude, ChatGPT, Grok en Meta AI hebt geïnstalleerd, moeten ze allemaal – naast Gemini – gelijktijdig gebruik mogen maken van altijd actieve audiodetectie (Google mag hier wel enige screening toepassen).
• Modellen van derden krijgen toegang tot de lokale modellen van Google op het apparaat.

Op deze vergaande eisen lijken er vier opties mogelijk:

• Google voert dit allemaal door, maar geen enkele grote AI-assistent ondersteunt het, omdat het alleen voor Android geldt, en alleen in de EU. Want het is niet zo dat ChatGPT en Claude op dit moment te kampen hebben met een gebrek aan gebruik. In dit scenario verspilt Google veel tijd aan het bouwen van API’s die waarschijnlijk nooit worden gebruikt, en krijgen Android-gebruikers in de extra keuze- en toestemmings-opties, alleen maar om de Gemini-functies te kunnen gebruiken die in Android zijn ingebouwd.

• Google voert dit alles door en de grote AI-assistenten ondersteunen het wel. Onbedoelde gevolgen zijn dan waarschijnlijk onder meer grootschalige schendingen van de privacy, waarbij assistenten van derden gegevens van het apparaat naar de cloud doorspelen, Meta gegevens van derden op het apparaat gebruikt voor doelgerichte advertenties, en gebruikers die gebruikmaken van deze assistenten van derden te maken krijgen met een aanzienlijke afname van de batterijduur, aangezien deze assistenten onbeperkt op de achtergrond draaien en lokaal intensieve berekeningen uitvoeren om op hun eigen serverkosten te besparen.

• Google voert dit alles door, de grote AI-assistenten ondersteunen het, en er zijn geen privacyschandalen, noch problemen met de batterijduur, omdat elk van de bedrijven die deze assistenten maken, ze ontwikkelt met respect voor de privacy van de gebruiker en voor de apparaatbronnen, zoals het CPU- en geheugenverbruik.

• Google verwijdert de in het systeem geïntegreerde Gemini uit Android in de EU, of beperkt de mogelijkheden ervan aanzienlijk. In plaats van assistenten van derden vanuit apps te verheffen tot systeemsoftware, wordt Gemini gedegradeerd tot de rechten van een gewone app, waardoor Android-gebruikers in de EU geen in het systeem geïntegreerde AI-assistent krijgen.

In alle hierboven genoemde scenario’s zullen toekomstige functie-updates voor de AI op systeemniveau in Android in de EU met vertraging of helemaal niet verschijnen. Geen enkele toekomstige nieuwe functie kan in de EU tegelijkertijd met de rest van de wereld worden gelanceerd, omdat Google, om aan de DMA te voldoen, ondersteuning moet toevoegen voor assistenten van derden die dezelfde taken kunnen uitvoeren. En Google gaat nieuwe functies voor de rest van de wereld in afwachting daarvan natuurlijk niet achterhouden.

Eigenlijk lijkt alleen de vierde opties realistisch, maar omdat Google Gemini al in de EU heeft gelanceerd is het niet duidelijk of ze deze nu nog alsnog terug kunnen trekken.

Het gehele richtlijn is opgesteld vanuit de veronderstelling dat Google aan de richtlijnen zal voldoen door de vereiste API’s te ontwikkelen, en niet door gelijkwaardigheid te bereiken door Gemini-systeem-integratie-functies te verwijderen. Het zou natuurlijk onhandig en erg impopulair zijn als Google Android-updates zou uitbrengen waarin essentiële AI-functies worden verwijderd, maar dat zou wellicht nog steeds aanvaardbaarder zijn dan het alternatief.

Apple heeft dit probleem in ieder geval niet, omdat er in Cupertino is gekozen voor het uitbrengen in lijn met de regels, of niet. En op dit moment betekent dit dan dus ook het laatste.

Het wordt erg interessant om te zien welke van de vier opties het wordt, of dat er een optie is die niet hierboven is vermeld. Mogelijk dat er ergens een compromis tussen twee van de opties gevonden wordt, maar gezien de houding van de EU lijkt dat niet erg aannemelijk.

Hiermee laat de EU in ieder geval duidelijk zien wat de eisen zijn.

Ik denk dat dit erg slecht nieuws is voor iedereen die graag een veel slimmere assistent zou hebben, volgens mij gaat het nog (heel) erg lang duren voordat we die in de EU gaan krijgen (en ben benieuwd waar de constructieve gesprekken tussen Apple en de EU over gaan).

Daar wordt ik in ieder geval niet blij van, ik hoop velen met mij (en dat we ons allemaal bij de EU laten horen).