Het is weer zover. Apple introduceert Siri AI en meteen vliegen de beschuldigingen over en weer. Aan de ene kant een ronkend persbericht van Apple dat de EU de boeman is die innovatie tegenhoudt en de privacy van de burger op het spel zet. Aan de andere kant de Europese Commissie die koeltjes laat weten dat Apple dit helemaal zelf beslist en gewoon de wet moet naleven.
Wie heeft er gelijk? Het frustrerende is: mijns inziens allebei een beetje ...
Als je puur naar de tech kijkt, kun je Apple ergens wel begrijpen. iOS is nooit gebouwd om modulair te zijn. Siri zit diep in de haarvaten van het systeem. Als de Digital Markets Act (DMA) eist dat een assistent van Google of OpenAI exact dezelfde diepe privileges krijgt om in je berichten te lezen, acties uit te voeren in apps en je scherm te scannen, dan zet dat de hele architectuur op zijn kop. Apple Intelligence leunt zwaar op on-device verwerking en hun Private Cloud Compute om data te beschermen. Hoe garandeer je diezelfde privacy als een externe partij met een eigen AI-model onbeperkte toegang eist tot de kern van het besturingssysteem? Het argument dat dit enorme beveiligingsrisico's met zich meebrengt, is niet zomaar uit de lucht gegrepen.
Maar daar wringt meteen de schoen. Waarom kan Android dit wel? Op een Samsung-telefoon wissel je moeiteloos van assistent en draait Gemini of Claude zonder dat het toestel meteen explodeert. Natuurlijk is Android vanaf de basis anders ontworpen, met een open Assistant API, maar het bewijst wel dat een smartphone met een alternatieve AI-assistent prima kan functioneren.
De EU is hier ook niet bezig met een kruistocht tegen AI. Waar Brussel wel heel scherp op is, is het voorkomen van een nieuw monopolie. Als Apple de enige partij is die een slimme agent diep in iOS mag integreren, dan heeft de concurrentie het nakijken. Dat is precies het type 'self-preferencing' dat de DMA probeert uit te bannen. De voorgestelde oplossing van Apple, de Trusted System Agent, werd door de EU resoluut afgewezen. Waarom? Omdat het concurrenten verplicht om via een vertragende tussenlaag van Apple te werken, terwijl Siri zelf op de snelweg mag rijden. Dat is geen gelijk speelveld.
Het draait hier onder de streep dan ook om een heel basaal, hard cijferspel: marktaandeel. De DMA kijkt namelijk niet naar 'Apple het bedrijf', maar hanteert een harde grens van 45 miljoen actieve maandelijkse gebruikers in de EU om een platform als 'gatekeeper' aan te wijzen. Op de iPhone schiet Apple daar flitsend overheen, waardoor Brussel eist dat iOS wordt opengebroken.
En dat verklaart meteen waarom Siri AI wél gewoon naar de Mac en de Apple Watch komt in de EU. Waarom daar wel? Omdat macOS en watchOS de magische grens van 45 miljoen gebruikers in Europa simpelweg niet halen. De Mac heeft op de Europese computermarkt een relatief bescheiden marktaandeel ten opzichte van Windows. Omdat macOS wettelijk gezien geen gatekeeper is, gelden de strenge DMA-regels daar niet en hoeft Apple de boel niet te delen.
Dit haalt natuurlijk wel direct de angel uit Apple's morele argument over privacy. Als het openstellen van AI voor derden principieel zó gevaarlijk en onveilig zou zijn voor de consument, waarom introduceren ze het dan wel op macOS? Een Mac bevat minstens zoveel gevoelige documenten en privégegevens als een iPhone.
Tegelijkertijd voelt de weigering van de EU om mee te bewegen wel heel rigide aan. Apple vroeg om een transitieperiode van 18 maanden om deze complexe integratie op iOS veilig te bouwen. Dat Brussel daar helemaal niet in mee wil gaan, getuigt van een papieren werkelijkheid waarin regelgeving belangrijker is dan de praktische, technische haalbaarheid. Apple kiest er nu heel bewust voor om de iPhone-functies in Europa te blokkeren om maximale politieke druk uit te oefenen op de toezichthouders.
Het is een patstelling waarin geen van beide partijen echt schone handen heeft. De EU beschermt de marktwerking maar vergeet de gebruikerservaring, en Apple gebruikt privacy als een pr-schild om de eigen 'walled garden' te beschermen zolang de wet hen niet dwingt. En wij? Wij mogen toekijken hoe de rest van de wereld de komende tijd met de nieuwste AI-functies aan de slag gaat, puur omdat we in de verkeerde statistiekvrije zone wonen.
Maar dan, in een bredere context getrokken, denk ik dat de DMA wel degelijk zinnig is. Goed, het had anders geformuleerd kunnen worden. Maar dat neemt niet weg dat er ergens, onder het juk van consensus en gepolder, een begin is gemaakt met een wet die - op termijn - wel degelijk het consument belang dient. Alleen is het diezelfde consument die getracteerd wordt op "verlies" van functionaliteiten, en intelligent in elkaar geflanste persberichten, die het vingertje natuurlijk - tussen de regels door - wel een bepaalde richting op wijzen.
Maar dan, volgens mij is het niet bijzonder moeilijk om een account in Zwitserland, Engeland, Canada of Amerika te openen. Lees: iCloud account. Ook een bankkaart is verhoudingsgewijs snel aangemaakt, en ook al kennen veel banken een uitgebreide "Know Your Customer" (KYC) beleid, op wat lastige vragen na, is het afgelopen weken gebleken dat het binnen 3 dagen mogelijk is om je voor te doen als Cyprioot, als Ugandees, als Canadees, als Brit, als Nederlander.
Ik ga zeker niet delen hoe en wat, maar het is voor de kenner helemaal niet lastig om een bankrekening te openen bij een virtuele aanbieder, en in bepaalde gevallen bieden telefoon abonnement eveneens betaalmogelijkheden in bepaalde landen.
Dus ... mocht je je per ongeluk met een Brits account kun je dan wel "genieten"van Siri AI. Maar goed, mijn eigen verwachtingen zijn wat getemperd met betrekking tot Siri, dus ik laat me graag verassen. Maar met deze houding kan ik in ieder geval niet gemakkelijk teleurgesteld raken in macOS of iOS 27 en diens nieuw AI toevoegingen.
Tot slot ... Om nu te stellen dat Siri is uitgesteld vanwege DMA is wat pretentieus, Apple's weigering om aan de vereisten te voldoen zou hier ook wat overtrokken zijn, maar beide stellingen zijn wat overtrokken, al komt laatstgenoemde wat mij betreft wel iets dichter op de feitelijkheid van de situatie. Maar ook hier betreft het nuance.
Gast
